Ung thư tuyến tụy giai đoạn 4: Khi một phương pháp từng bị hoài nghi trở thành tia hy vọng mới

Ung thư tuyến tụy là một trong những loại ung thư có tiên lượng nặng nhất, đặc biệt khi bệnh đã bước sang giai đoạn 4. Với nhiều bệnh nhân, chẩn đoán này gần như đồng nghĩa với việc cơ hội phẫu thuật rất hạn chế, còn lựa chọn điều trị chủ yếu chỉ xoay quanh hóa trị nhằm kéo dài thời gian sống và kiểm soát triệu chứng.

Tuy nhiên, một hướng điều trị mới tại Bệnh viện Gangnam Severance (Hàn Quốc) đang mang lại tín hiệu đáng chú ý: ở một số bệnh nhân ung thư tuyến tụy giai đoạn 4 có di căn phúc mạc, việc kết hợp hóa trị tấn công trước phẫu thuật, phẫu thuật giảm khối u, và HIPEC (hóa trị tăng nhiệt trong ổ bụng) đã cho thấy kết quả đầy hy vọng.

Giáo sư Kim Hyung-sun thuộc Khoa Phẫu thuật Gan mật và Tụy

Theo Giáo sư Kim Hyung-sun, chuyên khoa Ngoại gan mật tụy, đã có những bệnh nhân sau điều trị không còn ghi nhận tế bào ung thư trên theo dõi.

Hai ca bệnh mang lại hy vọng

Một bệnh nhân 74 tuổi được chẩn đoán ung thư tuyến tụy giai đoạn 4 cách đây 2 năm. Khối u khoảng 4cm nằm ở đuôi tụy, và tế bào ung thư đã lan đến mạch máu quanh lách cũng như phúc mạc. Ở thời điểm đó, phẫu thuật gần như không còn là lựa chọn khả thi.

Tuy nhiên, sau 12 đợt hóa trị, bệnh không tiến triển thêm. Chỉ số đánh giá mức độ lan tràn trong phúc mạc được duy trì ở mức cho phép can thiệp phẫu thuật. Đến tháng 12 cùng năm, bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật giảm khối u kết hợp HIPEC.

Trong phẫu thuật, các tổn thương ung thư nhìn thấy được được loại bỏ tối đa. Sau đó, thuốc hóa trị được làm nóng ở mức 40–42°C và đưa vào ổ bụng trong khoảng 90 phút nhằm tiêu diệt những tế bào ung thư vi thể có thể còn sót lại.

Theo chia sẻ của Giáo sư Kim, sau hơn một năm theo dõi, hiện tại không còn quan sát thấy tế bào ung thư trong cơ thể bệnh nhân.

Một trường hợp khác, bệnh nhân 68 tuổi, đã trải qua 20 đợt hóa trị trước khi được phẫu thuật theo cùng chiến lược vào tháng 5 năm ngoái, và cũng đang sống mà chưa ghi nhận tế bào ung thư trên theo dõi sau điều trị.

Di căn phúc mạc trong ung thư tuyến tụy là gì?

Phần lớn ung thư tuyến tụy là ung thư biểu mô ống tụy. Đây là thể bệnh nổi tiếng vì diễn tiến nhanh, khó điều trị và tiên lượng xấu. Một khó khăn lớn là bệnh thường gần như không có triệu chứng rõ ở giai đoạn đầu, nên 70–80% bệnh nhân khi đến bệnh viện đã ở giai đoạn không còn khả năng phẫu thuật.

Do tụy nằm gần nhiều mạch máu lớn, tế bào ung thư dễ lan đến gan hoặc phúc mạc. Di căn phúc mạc là tình trạng tế bào ung thư rải rác trong lớp màng bao phủ ổ bụng, giống như “gieo hạt” lên bề mặt phúc mạc. Đây được xem là biểu hiện của ung thư giai đoạn 4.

Trước đây, khi đã có di căn phúc mạc, bệnh nhân thường chỉ còn lựa chọn điều trị nội khoa. Hơn nữa, do đặc điểm mô đệm xơ dày đặc của ung thư tuyến tụy, thuốc hóa trị cũng khó thấm tốt vào khối u, khiến hiệu quả điều trị bị hạn chế.

HIPEC là gì?

HIPEC là viết tắt của Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – hóa trị tăng nhiệt trong ổ bụng.

Phương pháp này thường được sử dụng trong một số loại ung thư như ung thư đại tràng hoặc ung thư buồng trứng có lan trong ổ bụng. Quy trình điều trị thường gồm hai bước:

  1. Phẫu thuật giảm khối u: loại bỏ tối đa các tổn thương ung thư có thể nhìn thấy bằng mắt thường
  2. HIPEC: bơm thuốc hóa trị đã được làm nóng vào ổ bụng để tiêu diệt các tế bào ung thư vi thể còn sót lại

Nhiệt độ cao giúp tăng khả năng thấm của thuốc và tận dụng đặc tính nhạy cảm với nhiệt của tế bào ung thư. Nhờ đó, phương pháp này có thể tác động trực tiếp hơn đến những tế bào ác tính nằm ẩn trong phúc mạc.

Vì sao trước đây HIPEC không được đánh giá cao trong ung thư tuyến tụy?

Theo Giáo sư Kim Hyung-sun, sự khác biệt lớn nhất giữa chiến lược hiện nay và các nghiên cứu trước đây nằm ở giai đoạn hóa trị trước phẫu thuật.

Trước kia, nhiều bệnh nhân được phẫu thuật và HIPEC khi chưa trải qua hóa trị đầy đủ, hoặc chỉ hóa trị trong thời gian ngắn. Trong bối cảnh các thuốc điều trị lúc đó chưa hiệu quả như hiện nay, việc tiến hành phẫu thuật khi tổn thương di căn xa chưa được kiểm soát tốt dẫn đến tỷ lệ tái phát cao và lợi ích sống còn không rõ ràng.

Hiện nay, với các phác đồ hóa trị hiện đại hơn, bác sĩ có thể:

  • Kiểm soát bệnh trong nhiều tháng,
  • Đánh giá mức độ đáp ứng điều trị,
  • Lựa chọn những bệnh nhân có bệnh ổn định,
  • Rồi mới cân nhắc phẫu thuật và HIPEC.

Chính chiến lược chọn lọc này đã làm thay đổi kết quả điều trị.

Không phải mọi bệnh nhân giai đoạn 4 đều phù hợp

Dù kết quả bước đầu rất đáng chú ý, Giáo sư Kim cũng nhấn mạnh rằng không phải mọi bệnh nhân ung thư tuyến tụy giai đoạn 4 đều có thể áp dụng phương pháp này.

Những điều kiện quan trọng bao gồm:

  • Bệnh nhân đáp ứng tốt với hóa trị
  • Tổn thương không tiếp tục lan rộng
  • Không có di căn đến các cơ quan khác như gan hoặc phổi
  • Phạm vi di căn phúc mạc còn giới hạn
  • Thể trạng đủ tốt để chịu được cả hóa trị lẫn phẫu thuật lớn

Nói cách khác, đây là một chiến lược điều trị có chọn lọc, dành cho những bệnh nhân được đánh giá rất kỹ lưỡng.

Thế giới cũng đang quan tâm đến hướng điều trị này

Không chỉ tại Hàn Quốc, nhiều trung tâm lớn trên thế giới cũng đang nghiên cứu các chiến lược tương tự.

Theo chia sẻ của Giáo sư Kim:

  • Mayo Clinic (Hoa Kỳ) đang nghiên cứu điều trị ung thư tuyến tụy với HIPEC theo hướng thực hiện trước mổ và thêm một lần nữa sau phẫu thuật giảm khối u.
  • Tại Nhật Bản, các nghiên cứu lâm sàng đang đánh giá hiệu quả của việc đưa thuốc hóa trị trực tiếp vào ổ bụng thông qua một catheter nhỏ.

Dù hình thức có khác nhau, điểm chung của các hướng tiếp cận này là cố gắng tăng hiệu quả kiểm soát tế bào ung thư trong phúc mạc bằng cách đưa thuốc đến gần tổn thương hơn.

Một góc nhìn mới cho bệnh nhân ung thư tuyến tụy giai đoạn muộn

Điều quan trọng nhất mà nghiên cứu này mang lại có lẽ không chỉ là một kỹ thuật mới, mà còn là một thay đổi trong cách nhìn về ung thư tuyến tụy giai đoạn 4.

Trước đây, khi đã có di căn phúc mạc, lựa chọn điều trị gần như rất hạn chế. Nhưng nay, với sự phát triển của hóa trị hiện đại, phẫu thuật chọn lọc và HIPEC, một số bệnh nhân có thể có thêm cơ hội tiếp cận một chiến lược điều trị tích cực hơn.

Tất nhiên, vẫn cần thêm dữ liệu lâm sàng và nghiên cứu với số lượng bệnh nhân lớn hơn để xác định rõ hơn hiệu quả lâu dài của phương pháp này. Nhưng những trường hợp thực tế bước đầu đang cho thấy rằng đây có thể là một hướng đi mới đáng để tiếp tục theo đuổi.

Kết luận

Ung thư tuyến tụy giai đoạn 4 từng được xem là giai đoạn gần như không còn lựa chọn ngoài hóa trị. Tuy nhiên, với sự kết hợp giữa hóa trị tấn công trước mổ, phẫu thuật giảm khối u, và HIPEC, một số bệnh nhân có di căn phúc mạc giới hạn đã ghi nhận kết quả rất khả quan.

Thông điệp lớn nhất từ nghiên cứu này là: Ngay cả khi được chẩn đoán ung thư tuyến tụy giai đoạn muộn, bệnh nhân cũng không nên vội vàng từ bỏ hy vọng. Trong một số trường hợp phù hợp, những lựa chọn điều trị mới có thể mở ra cơ hội sống và kiểm soát bệnh tốt hơn.

Hanmedi Vietnam – Đồng hành cùng bệnh nhân trong hành trình điều trị tại Hàn Quốc

Hanmedi Vietnam hỗ trợ bệnh nhân Việt Nam kết nối khám và điều trị tại các bệnh viện hàng đầu Hàn Quốc, trong đó có Gangnam Severance Hospital.

Chúng tôi hỗ trợ:

  • Tư vấn hồ sơ bệnh án
  • Kết nối bác sĩ và bệnh viện chuyên khoa
  • Đặt lịch khám và điều trị
  • Hỗ trợ phiên dịch và đồng hành trong suốt quá trình điều trị

👉 Xem chi tiết điều trị ung thư tại Hàn Quốc: https://hanmedi.vn/dieu-tri-ung-thu-tai-han-quoc/