Vì Sao Người Chưa Từng Hút Thuốc Vẫn Mắc Ung Thư Phổi?

Khi nhắc đến ung thư phổi, nhiều người thường nghĩ ngay đến thuốc lá. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít bệnh nhân ung thư phổi là người chưa từng hút thuốc, đặc biệt tại châu Á. Theo Samsung Medical Center, hơn một nửa số ca ung thư phổi mới chẩn đoán tại Đông Á, trong đó có Hàn Quốc, là ở nhóm chưa từng hút thuốc. Điều này cho thấy chỉ dựa vào tiền sử hút thuốc là chưa đủ để đánh giá nguy cơ trong nhóm dân số này.

Nghiên cứu từ Hàn Quốc cho thấy điều gì?

Một nhóm nghiên cứu do Giáo sư Hong Kwan Kim và Jung Hee Lee từ Khoa Phẫu thuật Lồng ngực tại Bệnh viện Samsung Seoul dẫn đầu, cùng với Giáo sư Won Jun Ji và bác sĩ nội trú Hyun Seok Kwak từ Khoa Phổi học tại Bệnh viện Asan thực hiện, đã tiến hành nghiên cứu bệnh-chứng ghép cặp trên 3.000 người chưa từng hút thuốc bị ung thư phổi không tế bào nhỏ và 3.000 người đối chứng không có bất thường ở phổi, trong giai đoạn 2016–2020. Mục tiêu là xác định những yếu tố nguy cơ quan trọng đứng sau ung thư phổi ở người chưa từng hút thuốc. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí CHEST – một tạp chí quốc tế hàng đầu về y học hô hấp.

Bệnh phổi mạn tính là yếu tố nguy cơ nổi bật

Kết quả cho thấy bệnh phổi mạn tính là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất trong nhóm chưa từng hút thuốc. Những người có bệnh lý như COPD hoặc lao phổi có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn 2,91 lần so với nhóm đối chứng. Đặc biệt, ở bệnh nhân COPD, nguy cơ có thể cao tới 7,26 lần, cho thấy tình trạng viêm mạn tính kéo dài ở phổi có thể góp phần thúc đẩy quá trình hình thành ung thư, ngay cả khi người bệnh không hút thuốc.

Tiền sử gia đình cũng rất đáng lưu ý

Ngoài bệnh phổi mạn tính, nghiên cứu còn cho thấy tiền sử gia đình là một yếu tố không nên bỏ qua. Người có người thân bậc một mắc ung thư phổi có nguy cơ cao hơn 1,23 lần. Nếu anh chị em ruột từng mắc ung thư phổi, nguy cơ tăng lên 1,54 lần. Điều này gợi ý rằng yếu tố di truyền hoặc môi trường sống chung trong gia đình có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh.

Yếu tố môi trường và xã hội cũng có thể góp phần

Nghiên cứu cũng ghi nhận rằng những người sống ngoài khu vực đô thị lớn có nguy cơ cao hơn 2,81 lần so với người sống tại khu vực đô thị. Theo nhóm nghiên cứu, sự khác biệt này có thể liên quan đến phơi nhiễm môi trường, yếu tố công nghiệp hoặc khả năng tiếp cận y tế không đồng đều. Ngoài ra, tình trạng thất nghiệp cũng liên quan đến nguy cơ tăng 1,32 lần, cho thấy các yếu tố kinh tế – xã hội có thể ảnh hưởng đến việc quản lý sức khỏe và cơ hội khám phát hiện sớm.

Ung thư phổi ở người chưa hút thuốc không đến từ một nguyên nhân duy nhất

Theo các chuyên gia, ung thư phổi ở người chưa từng hút thuốc không nên được nhìn nhận như một hiện tượng “không rõ lý do”. Nghiên cứu này cho thấy bệnh có thể hình thành từ nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm bệnh nền ở phổi, yếu tố gia đình, hoàn cảnh xã hội và môi trường sống. Nói cách khác, không hút thuốc không đồng nghĩa với nguy cơ bằng không.

Ai nên chú ý tầm soát và theo dõi sớm?

Samsung Medical Center khuyến nghị rằng ngay cả khi không có tiền sử hút thuốc, những người thuộc các nhóm sau vẫn nên chú ý theo dõi sức khỏe hô hấp định kỳ:

có bệnh phổi mạn tính như COPD hoặc từng mắc lao phổi
có người thân trong gia đình mắc ung thư phổi
có yếu tố nguy cơ môi trường hoặc nghề nghiệp
có các triệu chứng hô hấp kéo dài nhưng dễ bị chủ quan

Theo nhóm nghiên cứu, việc mở rộng tư duy từ mô hình tầm soát chỉ dựa vào hút thuốc sang nhận diện nhóm nguy cơ rộng hơn có thể giúp phát hiện sớm bệnh ở những người tưởng như “an toàn”.

Kết luận

Ung thư phổi không chỉ là căn bệnh của người hút thuốc. Ở nhóm chưa từng hút thuốc, nguy cơ vẫn có thể tăng lên đáng kể nếu có bệnh phổi mạn tính, tiền sử gia đình hoặc những yếu tố môi trường – xã hội bất lợi. Nghiên cứu từ Samsung Medical Center giúp làm rõ hơn vì sao một số người không hút thuốc vẫn mắc ung thư phổi, đồng thời nhấn mạnh vai trò của theo dõi sớm và khám định kỳ ở những người có nguy cơ.

Hanmedi Vietnam đồng hành cùng bệnh nhân khám và điều trị tại Hàn Quốc

Hanmedi Vietnam hỗ trợ bệnh nhân Việt Nam kết nối khám và điều trị tại các bệnh viện hàng đầu Hàn Quốc, trong đó có Samsung Medical Center.

Chúng tôi hỗ trợ:

tư vấn hồ sơ bệnh án
kết nối bác sĩ và bệnh viện chuyên khoa
đặt lịch khám và điều trị
hỗ trợ phiên dịch và đồng hành trong quá trình điều trị tại Hàn Quốc

👉 Tìm hiểu chi tiết chữa ung thư ở Hàn Quốc tại đây: https://hanmedi.vn/dieu-tri-ung-thu-tai-han-quoc/